Өнгөрсөн улиралд банкнууд ААН-ийн зээлийн нөхцөлөө бага зэрэг сулруулжээ. Шалтгаан нь эх үүсвэрийн зардал болон эрсдэл буурч, банкнуудын эрсдэл даах чадвар нэмэгдсэн. Ер нь нөхцөл байдал хэр байгаа вэ?

🔺 Улиралд ₮500 тэрбумаар өсдөг

Одоогоор хувийн байгууллагуудын зээлийн үлдэгдлийн хэмжээ улс даяарх нийт зээлийн 40%-ийг бүрдүүлж байгаа. Зах зээл дээр гаргаж байгаа ₮10-ийн зээл тутмын ₮4-ийг нь ямар нэгэн хувийн байгууллага авсан гэсэн үг. 

• 🚦 Гэрлийн хурдаар: Тодруулбал, хувийн байгууллагуудын зээлийн үлдэгдэл 2020 оны III улирлаас хойш улирал тутамд дунджаар ₮502 тэрбумаар өссөөр өнөөдөр ₮19.5 их наядыг даваад байна. Өөрөөр хэлбэл, тус хугацаанд хувийн компаниудын зээлийн хэмжээ нийт 2.4 дахин буюу ₮11.6 их наядаар нэмэгдсэн хэрэг. 

↗️↖️Хэн хамгийн их зээлтэй вэ?

Нийт зээлийн үлдэгдлийг салбараар харвал бөөний болон жижиглэн худалдааны салбарынх хамгийн өндөр буюу ₮5.4 их наяд байна. Мөн тус салбарын зээл сүүлийн 6 жилд хамгийн ихээр буюу 205.7% нэмэгдсэн байгаа юм. Араас нь барилгын салбарын зээл гозойж буй. Тус салбар 2020 онд ₮1.5 их наядын зээлтэй байсан бол одоо энэ тоо нь 2.3 нугарсан нь энэ. Түүнчлэн уул уурхайн салбар зээлийн хэмжээгээрээ 4-т эрэмбэлэгдэж байгаа ч 6 жилийн өсөлт нь хамгийн бага буюу 79% байна. 

• 👆 Нэрлэсэн өсөлт: Цаашлаад, 6 жилийн өмнөх жигнэсэн дундаж хүүг харвал 15.9% байсан бол өнгөрсөн улиралд 17%-д хүрсэн байгаа юм. Компани жилийн хугацаатай ₮100 саяын зээл авсан гэж үзвэл хүүгийн зөрүүнд ₮1.1 саяыг төлж байгаа гэсэн үг. Гэхдээ Фишерийн томьёогоор 6 жилийн өмнөх болон одоогийн инфляцын нөлөөг тусгаж харвал бодит хүү буурсан үр дүн гарна. 

Эцэст нь… Банкнууд зээлийн нөхцөлөө сулруулж эхэлсэн нь бизнесүүдэд санхүүжилт авах боломж бага ч гэсэн нэмэгдэж байгааг харуулж буй. Гэвч авсан зээлийн санхүүжилтээ дарамт багатайгаар эргэн төлж, эргэлдүүлэх зах зээлийн орон зай байгаа юу гэдэг л байна даа.